Cijfers en percentages lezen

Een percentage zonder noemer zegt niets, en dat is precies waarom het vaak zo wordt gebruikt.

Relatief en absoluut

Een stijging van vijftig procent klinkt fors. Gaat het van twee naar drie gevallen, dan is dat iets anders dan van tweehonderd naar driehonderd. Een bewering met alleen een percentage vraagt om de onderliggende aantallen.

Gemiddelde en mediaan

Een gemiddelde is gevoelig voor uitschieters. Bij inkomens, huizenprijzen en wachttijden ligt de mediaan, het middelste getal, vaak dichter bij wat mensen ervaren. Als alleen het gemiddelde wordt genoemd, is de verdeling meestal scheef.

Vergelijkingsgroep

Elke uitspraak over effect veronderstelt een vergelijking: vergeleken met wie, en over welke periode. Zonder die groep is een verband niet te beoordelen.

Samenhang en oorzaak

Twee dingen die samen bewegen hoeven elkaar niet te veroorzaken. Er kan een derde factor achter zitten, of het verband kan omgekeerd lopen. Onderzoek dat alleen samenhang laat zien, onderbouwt geen advies.

Steekproef